Ontwerp gemeentewapen voor de Gemeente Peel en Maas

Door NEWWORLD, zaterdag 12 juni 2010 03:01

In de raadsvergadering van 25 mei is het ontwerp gemeentewapen gepresenteerd aan de raad. Het wapen is een onderdeel van de nieuwe gemeente Peel en Maas. Daarom is de keuze gemaakt om de burgers van de gemeente Peel en Maas hierover te informeren en wordt het ontwerp voor het gemeentewapen gepresenteerd.

Bij de totstandkoming neemt de heraldiek of de wapenkunde een belangrijke plaats in. Bij ieder wapen hoort een heraldische beschrijving, die is opgesteld door heer RJPM Vroomen, voorzitter Commissie Heraldiek & Banistiek LGOG.

Heraldische beschrijving
Door de samenvoeging per 1 januari 2010 van de gemeenten Helden, Kessel, Maasbree en Meijel ontstond de nieuwe gemeente Peel en Maas. Voor het samenstellen van een nieuw gemeentewapen is gebruik gemaakt van een historisch-heraldisch verantwoord element dat voortkomt uit een eerder gevoerd wapen. Dit is het ruitenkruis van het Land van Kessel dat in het nieuwe wapen geflankeerd wordt door twee geografisch beeldbepalende elementen voor de Peel en de Maas. Het grondgebied van de nieuwe gemeente Peel en Maas lag tijdens het Ancien Régime, de periode vóór de Franse Tijd voor het merendeel in het Graafschap Kessel. Het ruitenkruis verwijst naar het stamwapen van de Heren en Graven van Kessel. De Heren Van Kessel kregen in het begin van de 14e eeuw de burcht Kessel in leen van de Gelderse graaf. Het is bekend dat zij op zegels, wapens en schilden al vanaf 1321 een familiewapen voerden met een kruis van vijf rode ruiten, geplaatst 1, 3, 1 in een zilveren schild. De oudst bekende afbeelding staat op een zegel van Johan van Kessel, 13 januari 1321. Het zegel vertoont een wapenschild beladen met het ruitenkruis en een randschrift: “+ IOH. S. DE KESSEL MILITIS”. Later komt de afbeelding voor in de betekenis van Heerlijkheid Kessel, zoals wij zien bij de familie Van Merwijck. Zij voeren in hun familiewapen een hartschild met het wapen van de heerlijkheid Kessel: het rode ruitenkruis.

Ook komt het voor op het schepenbankzegel van de schepenbank van Kessel. Deze schepenbank was tevens de hoofdbank, waar de schepenbanken van het Land van Kessel naar toe gingen om het vonnis te halen, wanneer zij zich zelf niet voldoende kundig achtten. De oudste acte op naam van de schepenen van Kessel is van 21 januari 1363, nadien is tot in de 17e eeuw sprake van de schepenbank van Kessel en Helden. Het oudst bekende exemplaar wordt aangetroffen aan een acte van 1621 en was in september 1781 nog in gebruik. Het zegel vertoont vermoedelijk de H. Joris, die een wapenschild vasthoudt. Het schild bevat een ruitenkruis van vijf ruiten, het wapen van de 14e eeuwse Heren van Kessel uit het geslacht Van Kessel. In het zegelrandschrift staat: “SIEGEL TOT KESSEL’.

De zetel van het oude Graafschap Kessel is gelegen binnen de nieuwe gemeente Peel en Maas. Het ruitenkruis is het specifieke kenmerk van de grafelijke familie Van Kessel. Geen andere familie gebruikt dit wapenfiguur als familiewapen en ook geen enkele Nederlandse gemeente voert dit in zijn gemeentewapen. Het ruitenkruis van het Land van Kessel representeert daarom op een waardige historisch-heraldisch verantwoorde wijze het roemrijke verleden van het soevereine Land van Kessel en kan in het nieuwe wapen met recht een plaats worden toegekend. Het eenvoudig en sterk sprekend symbool van de aloude macht van de heren van Kessel, krijgt in het nieuwe wapen de heraldisch voornaamste plaats in het midden. Het merendeel van het grondgebied van de gemeenten Helden, Kessel en Maasbree maakte deel uit van het Graafschap Kessel. Het belangrijkste element in het wapen voor Meijel is de Peel. Het ruitenkruis wordt het nieuwe verbindende symbool voor de hele nieuwe gemeente. Het staat voor de eeuwenlange gemeenschappelijke historie van het Land van Kessel.

Het wapen is tevens sprekend door de kleur zwart die het zwarte goud van de Peel symboliseert en de golvende lijnen voor de Maas. De turfwinning was in de loop der eeuwen voor veel inwoners de belangrijkste bron van inkomsten. Samen vormen zij aan weerszijden van het schild een bindend element en verbeelden op deze wijze de oost en west grenzen van de nieuwe gemeente.Het ruitenkruis in combinatie met de symbolen voor de Peel en de Maas vormt een uniek kenmerk voor de nieuwe gemeente, wat zowel verleden als heden uitdrukt. En het is daarmee een historisch en heraldisch verantwoord wapen.

De belangrijke onafhankelijke status van het Graafschap Kessel wordt geaccentueerd door de kroon met vijf bladeren waarmee het schild is bedekt. Het kasteel was immers eeuwenlang de belangrijkste bestuurszetel en zal om deze reden door de Hoge Raad van Adel worden verleend. Juist in deze gemeente waar gevoel voor cultuurhistorie en traditie duidelijk aanwezig zijn, zal het wapen een belangrijke plaats innemen. Het wapen van Peel en Maas heeft in zijn nieuwe uitvoering een historisch wapen-figuur dat bij ieder gebruik de geschiedenis weer in herinnering brengt. Een oude traditie die zeker niet met de herindeling verloren mag gaan. In overleg met de Commissie Heraldiek & Banistiek LGOG maakt de nieuwe gemeente Peel en Maas een keuze met betrekking tot een nieuw wapen, de beschrijving luidt:

“In zilver een ruitenkruis van vijf ruiten van keel met aan weerszijden golvend gepaald van sabel. Het schild gedekt met een gouden kroon van vijf bladeren”.

(Bron: Gemeente Peel & Maas)

• Foto uploaden
• Reageer op dit artikel
• Print
• Mail